8 sai lầm phổ biến khi giao dịch và cách khắc phục

Sai lầm khi giao dịch là điều bình thường, đặc biệt với người mới bắt đầu. Phần lớn những sai lầm này thường bắt nguồn từ việc thiếu kiến thức. Người mới thường tin rằng thị trường tài chính là miền đất hứa, nơi ai cũng có thể trở nên giàu có chỉ trong vài giây.

Thực ra không phải vậy. Đây là lý do 90% nhà đầu tư mới thất bại ngay từ đầu. Chìa khóa thành công không chỉ là biết những cách khắc phục phổ biến trong giao dịch, mà còn là nhận thức rõ bản thân để xác định những sai lầm chính. Nói đơn giản hơn, khi hiểu được vấn đề, bạn có thể tìm cách xử lý.

Mặt khác, cố gắng khắc phục mọi vấn đề cùng lúc cũng khó mang lại hiệu quả. Điều này có thể khiến bạn cảm thấy bối rối, thậm chí quá tải. Vì vậy, hãy tiến từng bước trên hành trình này, lần lượt khắc phục từng trở ngại trong giao dịch. Ngoài ra, người mới bắt đầu cũng nên tìm hiểu những khái niệm quan trọng khác như tâm lý giao dịch, quản lý vốn, kiểm soát cảm xúc, v.v.

Trong bài viết này, chúng ta sẽ điểm qua tám sai lầm thường gặp và cách tránh chúng.

Những sai lầm thường gặp khi giao dịch

Hầu hết người mới bắt đầu giao dịch đều mắc những lỗi tương tự khi tham gia thị trường và bắt đầu giao dịch với khối lượng lớn. Những lỗi phổ biến nhất gồm thiếu kiến thức, không có kế hoạch giao dịch với các bước quản lý rủi ro và vốn, không thể kiểm soát nỗi sợ khi giao dịch, lo lắng và những cảm xúc tiêu cực khác có thể phá hỏng ngay cả chiến lược thành công nhất đã được kiểm chứng.

Một số người tham gia thị trường quá tự tin. Những người khác lại thiếu quyết đoán khi cần hành động tùy theo điều kiện thị trường cụ thể. Dù những sai lầm đó là gì, chúng đều có thể dẫn đến tổn thất vốn lớn. Thiếu kế hoạch quản lý rủi ro và vốn phù hợp cũng là một trong những lỗi giao dịch phổ biến nhất mà người mới cần tránh.

Hãy cùng xem xét kỹ hơn từng lỗi giao dịch phổ biến để nâng cao nhận thức của bản thân.

1. Mối nguy khi thiếu kiến thức

Thị trường tài chính có thể là một môi trường khá khắc nghiệt, đặc biệt với những người chưa chuẩn bị kỹ. Thị trường luôn biến động. Phần lớn các biến động đều bất ngờ và khó dự đoán ngay từ đầu. Để không bị choáng ngợp, điều cần thiết là phải nắm vững ít nhất những kiến thức cơ bản về giao dịch.

Điều quan trọng là phải hiểu giá/xu hướng biến động như vậy bằng cách nào và vì sao. Có rất nhiều nguồn tài liệu giáo dục miễn phí, nên việc trang bị kiến thức cơ bản không quá khó, thay vì mở vị thế theo cảm tính.

Ngoài ra, việc tìm hiểu một số thuật ngữ giao dịch cơ bản là rất cần thiết, vì điều này giúp bạn dễ dàng xác định tài sản có mức biến động phù hợp với yêu cầu trong chiến lược của mình. Bỏ qua việc học hỏi TRƯỚC KHI tham gia thị trường là một trong những sai lầm lớn nhất mà nhiều người mới bắt đầu mắc phải.

2. Giao dịch không có kế hoạch

Khi bắt đầu một việc mới, có lẽ bạn sẽ lập kế hoạch, đúng không? Đặc biệt là khi lập kế hoạch ngân sách. Thị trường tài chính cũng vậy. Việc xây dựng một kế hoạch chi tiết giúp bạn xác định chiến lược trong tương lai và kiên trì thực hiện, bất kể điều gì xảy ra.

Kế hoạch chính là lộ trình giao dịch của bạn. Bạn luôn biết cần làm gì, dù thị trường biến động bất ngờ đến đâu. Hầu hết người mới bắt đầu đều bỏ kế hoạch sau ngày giao dịch không thuận lợi đầu tiên. Đừng bao giờ làm vậy. Không thể lúc nào cũng giao dịch thành công. Vấn đề là bạn sẽ thua lỗ bao nhiêu nếu có hoặc không có kế hoạch.

3. Dấn thân quá sâu, quá sớm

Điều này thường liên quan đến sai lầm đầu tiên khi giao dịch. Thiếu kiến thức và kinh nghiệm thường đi kèm với suy nghĩ rằng thị trường tài chính rất dễ tìm hiểu. Hơn nữa, hầu hết người mới bắt đầu đều tin rằng họ có thể nhanh chóng kiếm được một khoản tiền lớn.

Trong hầu hết các trường hợp, điều này dẫn đến những khoản thua lỗ lớn. Giao dịch không phải là trò chơi hay một hình thức may rủi. Bạn cần hiểu rõ bước tiếp theo nên làm gì. Vì vậy, việc đưa ra quyết định rất quan trọng. Hãy nhớ rằng không ai có thể đảm bảo bạn sẽ thành công nhanh chóng hay thắng lớn, kể cả về lâu dài. Thị trường tài chính luôn tiềm ẩn những rủi ro nhất định mà người mới cần nhận thức rõ. Bạn có thể chấp nhận những rủi ro đó không? Đó mới là vấn đề.

4. Để cảm xúc chi phối quyết định

Tâm lý giao dịch đề cao việc kiểm soát cảm xúc. Tuy nhiên, thị trường có thể biến động dữ dội, khiến ngay cả những nhà giao dịch giàu kinh nghiệm và thành công cũng hành động theo cảm xúc thay vì tuân thủ kế hoạch.

Giữ bình tĩnh thật khó khi bạn thấy một vị thế đầy triển vọng biến thành thất bại. Điều duy nhất bạn có thể làm là chấp nhận điều đó. Hãy chấp nhận thực tế rằng bạn sẽ có lúc thua lỗ. Ai cũng có lúc thua. Mong đợi mỗi giao dịch thành công 10% là điều vô lý.

Dù điều gì xảy ra, người mới bắt đầu không nên đưa ra quyết định giao dịch theo cảm xúc. Chìa khóa để thành công là tuân thủ kế hoạch và không bao giờ chấp nhận mức rủi ro vượt quá khả năng của bạn. Bạn giao dịch càng nhiều, bạn càng tích lũy được kinh nghiệm để hiểu cách hành động trong từng điều kiện thị trường cụ thể.

5. Con dao hai lưỡi của sự quá tự tin và giao dịch trả thù

Đáng tiếc, không phải người mới nào cũng kiểm soát được sự hưng phấn sau thành công đầu tiên. Đây là lúc họ trở nên quá tự tin. Họ bắt đầu nghĩ rằng mình đã thành thạo thị trường tài chính. Họ tự xem mình là người thành công nhất, mà không nhận ra nguy hiểm đang rình rập. Nhà đầu tư đưa ra những quyết định vội vàng, dẫn đến mất toàn bộ vốn.

Ngược lại, một ngày giao dịch không thuận lợi đầu tiên có thể khiến bạn muốn gỡ lỗ. Đây là lúc trader thường rơi vào tình trạng giao dịch trả thù nhằm bù đắp những lần thất bại trước đó. Điều này thường dẫn đến những khoản lỗ còn lớn hơn. Nguyên tắc quan trọng là luôn tuân thủ kế hoạch và áp dụng các nguyên tắc quản lý rủi ro và vốn để bảo toàn vốn.

6. Trì hoãn điều không thể tránh khỏi: Cái giá của việc không giới hạn thua lỗ

Giới hạn thua lỗ là một phần trong chiến lược quản lý vốn đã được đề cập trước đó. Nguyên tắc này khá đơn giản: không bao giờ giao dịch với số tiền vượt quá 5% tổng số dư của bạn. Một số sai lầm giao dịch nêu trên có thể khiến người tham gia thị trường giao dịch với khối lượng lớn hơn do quá tự tin hoặc muốn gỡ lỗ.

Chúng tôi khuyên bạn nên giữ thái độ khách quan nhất có thể. Nếu không, bạn có nguy cơ mất toàn bộ số tiền, đặc biệt khi giao dịch có đòn bẩy mà chưa hiểu rõ cách đòn bẩy hoạt động. Ngoài ra, hãy cố gắng tránh tăng quy mô vị thế, ngay cả khi bạn hoàn toàn chắc chắn thị trường sẽ tiếp tục tăng.

7. Đặt quá nhiều vốn vào một giao dịch, gây rủi ro

Sai lầm trong giao dịch trước đó có thể dẫn đến một sai lầm khác: đặt mức độ rủi ro quá lớn cho vị thế. Khi bạn bỏ quá nhiều vốn vào một tài sản hoặc một vị thế, rủi ro giao dịch cũng tăng lên. Như câu nói xưa: “Đừng bỏ tất cả trứng vào cùng một giỏ”.

Đây là lúc đa dạng hóa danh mục có thể là lựa chọn tốt hơn. Phân bổ vốn vào nhiều thị trường khác nhau sẽ giúp bảo vệ vốn và tạo thêm cơ hội giao dịch có lời. Mặt khác, một số người mới bắt đầu thường đa dạng hóa danh mục quá mức chỉ trong thời gian ngắn.

Đa dạng hóa không đồng nghĩa với việc mua tài sản một cách thiếu suy nghĩ. Đây là việc lập kế hoạch phù hợp, tìm hiểu các thị trường khác nhau và nghiên cứu những tài sản phù hợp nhất có khả năng mang lại lợi nhuận tốt.

8. Sức mạnh thường bị đánh giá thấp của nhật ký giao dịch

Nếu hỏi bất kỳ trader chuyên nghiệp nào rằng họ có nhật ký giao dịch hay không, câu trả lời sẽ là “có”. Tất nhiên, nhật ký giao dịch không phải là nơi ghi lại cảm xúc hay suy nghĩ của bạn về phiên giao dịch ngày hôm sau. Mục đích của nhật ký giao dịch là ghi chú sau mỗi giao dịch, dù giao dịch đó thành công hay thua lỗ.

Nhật ký giúp nhà đầu tư phân tích điều gì đã làm đúng hoặc chưa đúng, điều chỉnh kế hoạch hoặc chiến lược giao dịch, đồng thời xây dựng quy trình ra quyết định tốt hơn và hiệu quả hơn trong những điều kiện thị trường luôn thay đổi. Đây là công cụ thiết yếu giúp bạn nhìn lại lịch sử giao dịch, rút kinh nghiệm từ những trải nghiệm trước đây và nâng cao hoạt động giao dịch của mình.

Lời kết về kiến thức giao dịch

Sai lầm là điều bình thường. Nhà giao dịch nào cũng mắc sai lầm, dù có kiến thức hay kinh nghiệm tài chính. Nếu mắc phải bất kỳ sai lầm nào đã nêu trên, điều đó không có nghĩa là bạn nên lập tức từ bỏ giao dịch. Điều quan trọng là nhận ra những sai lầm đó và tránh lặp lại trong tương lai.

Có một kế hoạch giao dịch chi tiết và rõ ràng là giải pháp quan trọng nhất. Kế hoạch này giúp bạn đưa ra quyết định tốt hơn, hiểu rõ bước tiếp theo cần thực hiện là gì và vì sao. Người mới bắt đầu không nên xem nhẹ việc học, cũng như quản lý rủi ro và vốn, kiểm soát cảm xúc và lập kế hoạch ngân sách.